Ława fundamentowa — czym jest ława i jak ją wykonać?

Ława fundamentowa jest najczęściej stosowanym rodzajem fundamentu w polskim budownictwie jednorodzinnym. To pas betonu zbrojonego ułożony pod ścianami nośnymi, który przenosi obciążenia z budynku na grunt, zapewniając mu stabilność i trwałość. Ławy fundamentowe stosowane są w domach z piwnicą i bez podpiwniczenia, garażach oraz mniejszych budynkach gospodarczych. Projekty domów dwupiętrowych również przewidują użycie ław (z pełnym zbrojeniem), ponieważ to rozwiązanie ekonomiczne i bezpieczne.

Konstrukcja ławy opiera się na prostym założeniu: rozłożyć ciężar domu równomiernie na jak największą powierzchnię gruntu. Dlatego też fundamenty tego typu wykonuje się zawsze poniżej strefy przemarzania – od 0,8 do 1,4 metra w zależności od regionu Polski.

Pomimo że obie konstrukcje pełnią podobną funkcję, różnią się zasadniczo sposobem przenoszenia obciążeń i kosztem wykonania.

Płyta fundamentowa to rozwiązanie nowocześniejsze, ale przy tym droższe. Z tego względu jest wybierana przez inwestorów, którzy budują na gruntach niestabilnych lub z wysokim poziomem wód gruntowych.

Nie wiesz, które rozwiązanie wybrać? Zobacz, jak wygląda budowa domu krok po kroku i co na temat ław i płyt sądzą specjaliści z Danwood.

Ława fundamentowa ma formę szerokiego, prostokątnego pasa z betonu (zwykle żelbetowego), który biegnie pod ścianami nośnymi budynku i jest osadzony w gruncie poniżej strefy przemarzania. Budowę ławy fundamentowej rozpoczyna się od wykonania wykopu i ułożenia folii hydroizolacyjnej. Następnie wylewa się cienką warstwę tzw. chudego betonu (ok. 10 cm), która stabilizuje podłoże. Kolejnym etapem jest przygotowanie zbrojenia z czterech prętów stalowych o średnicy 12 mm, połączonych strzemionami o średnicy 6 mm.

Po ułożeniu zbrojenia wykonuje się deskowanie lub beton wylewa się bezpośrednio do wykopu (w przypadku ław w gruncie). Do wypełnienia używa się betonu klasy C12/15 lub C16/20, który należy wylewać nieprzerwanie w ciągu kilku godzin, by zachować jednolitą strukturę. Po 24 godzinach ława powinna być regularnie zraszana wodą przez 2-3 dni, a pełne związanie betonu następuje po około 30 dniach.

W budownictwie jednorodzinnym stosuje się kilka typów ław, różniących się konstrukcją i przeznaczeniem:

• Ławy niezbrojone – do lekkich konstrukcji, np. altan i garaży.
• Ławy zbrojone (żelbetowe) – najczęściej wybierane przy domach murowanych.
• Ławy w deskowaniu – wylewane w przygotowanym szalunku, dające największą precyzję.
• Ławy w gruncie – tańsze, wykonywane bez szalunków, bezpośrednio w wykopie.
• Ławy schodkowe – stosowane na działkach ze spadkiem lub w budynkach z piwnicą.

Jeżeli nie wiesz, który rodzaj ławy najlepiej spełni wymogi Twojej inwestycji, skonsultuj się ze specjalistami z Danwood. Nie tylko odpowiemy na pytania dotyczące ław, ale także przedstawimy projekty domów przystosowane do konkretnych rozwiązań technologicznych.

Dobór parametrów ławy fundamentowej zależy od rodzaju gruntu, ciężaru budynku, a także tego, czy interesują Cię projekty domów parterowych, czy piętrowych. Zobacz, jak to wygląda w typowych domach jednorodzinnych.

Ława fundamentowa — wymiary (wysokość, szerokość, głębokośc):

• wysokość: 30-40 cm,
• szerokość: 60-100 cm,
• głębokość posadowienia: 0,8-1,4 m poniżej poziomu gruntu.

Ława fundamentowa — wymiary (głębokość) w strefach przemarzania:

• 0,8 m – zachodnia Polska,
• 1,0 m – centrum kraju,
• 1,2 m – wschód,
• 1,4 m – Suwalszczyzna i tereny górskie.

Pamiętaj, że zbyt płytko posadowiona ława fundamentowa może powodować pękanie ścian i nierównomierne osiadanie budynku. Dlatego zawsze warto wykonać badania geotechniczne gruntu przed rozpoczęciem budowy.

Koszt wykonania ławy fundamentowej zależy od klasy betonu, rodzaju zbrojenia, warunków gruntowych i regionu kraju. Zobacz, ile kosztuje ława fundamentowa w 2025 roku:

Robocizna:

• Kompleksowe wykonanie ław fundamentowych – 100-140 zł/m2
• Ściany fundamentowe – 65-130 zł/m2
• Izolacja piwnicy – 85-150 zł/m2
• Koparko-ładowarka – 180-250 zł/h

Materiały:

• Dom parterowy (standard) – 160-200 zł/m2
• Dom piętrowy (standard) – 170-220 zł/m2
• Klasa premium – 190-260 zł/m2
• Bloczki ścian fundamentowych – 90-140 zł/m2
• Izolacja z polistyrenu XPS – 100-160 zł/m2
   

Łączny koszt ławy fundamentowej (materiały + robocizna) wynosi średnio 260-400 zł/m2, czyli dla typowego domu jednorodzinnego to 15-25 tys. zł w zależności od powierzchni i standardu wykonania.

Ława fundamentowa to sprawdzone, ekonomiczne rozwiązanie, które doskonale sprawdza się na stabilnych gruntach i przy klasycznych konstrukcjach domów jednorodzinnych. Płyta fundamentowa, chociaż droższa, jest lepszym wyborem na gruntach słabych lub przy budynkach energooszczędnych.

Jeśli planujesz budowę domu i porównujesz różne projekty domów jednorodzinnych, pamiętaj: wybór rodzaju fundamentu powinien zawsze wynikać z warunków gruntowych, a nie tylko z kosztów. Odpowiednio zaprojektowana ława fundamentowa zapewni stabilność budynku na dziesięciolecia.